{"id":13514,"date":"2019-03-08T14:44:11","date_gmt":"2019-03-08T13:44:11","guid":{"rendered":"https:\/\/marekkuchcinski.pl\/?p=13514"},"modified":"2019-03-12T20:42:19","modified_gmt":"2019-03-12T19:42:19","slug":"51-rocznica-marca-68","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marekkuchcinski.pl\/hu\/wydarzenia\/51-rocznica-marca-68\/","title":{"rendered":"68 m\u00e1rcius\u00e1nak 51. \u00e9vfordul\u00f3ja"},"content":{"rendered":"<p><strong>8 marca 1968 r.<\/strong>\u00a0rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 studenckie strajki na Uniwersytecie Warszawskim b\u0119d\u0105ce reakcj\u0105 na zdj\u0119cie z afisza Teatru Narodowego \u201eDziad\u00f3w\u201d Adama Mickiewicza. Domagano si\u0119 w\u00f3wczas zaprzestania represji, solidaryzowano si\u0119 z pisarzami, \u017c\u0105dano przestrzegania konstytucji PRL. Aktyw robotniczy, milicja i ORMO spacyfikowali student\u00f3w na Krakowskim Przedmie\u015bciu i dziedzi\u0144cu UW. Aresztowano 45 os\u00f3b, w tym m.in. Karola Modzelewskiego, Jacka Kuronia, Iren\u0119 Lasot\u0119.<\/p>\n<p>Inscenizacje pisanych aluzyjnie \u201eDziad\u00f3w\u201d porwa\u0142y publiczno\u015b\u0107. \u2013 Od pewnego momentu przedstawienia ka\u017cde s\u0142owo by\u0142o kwitowane\u00a0aplauzem. \u00a0To by\u0142a reakcja bezczelna wobec przemocy \u2013\u00a0m\u00f3wi\u0142 graj\u0105cy Konrada-Gustawa Gustaw Holoubek.<\/p>\n<p>Walka o wolno\u015b\u0107 s\u0142owa, sztuki, prawa obywatelskie by\u0142y motorem nap\u0119dowym \u00f3wczesnej m\u0142odzie\u017cy. Mia\u0142a ona do\u015b\u0107 \u017cycia w kraju strachu i cenzury\u00a0oraz manipulacji. Mimo \u017ce mieli wiele do stracenia, studenci stawili czo\u0142a PZPR-owskiej uzurpacji. \u201eRepresjonowanie student\u00f3w, kt\u00f3rzy protestowali przeciwko haniebnej decyzji zakazuj\u0105cej wystawienia\u00a0<em>Dziad\u00f3w<\/em>\u00a0w Teatrze Narodowym, stanowi jawne pogwa\u0142cenie art. 71 Konstytucji. Nie pozwolimy odebra\u0107 sobie prawa do obrony demokratycznych i niepodleg\u0142o\u015bciowych tradycji Narodu Polskiego. Nie umilkniemy wobec represji\u201d \u2013 napisali studenci w\u00a0<strong>przyj\u0119tej 8 marca 1968 r. rezolucji<\/strong>.<\/p>\n<p><strong>Jednym z pierwszych miast, w kt\u00f3rych m\u0142odzie\u017c zorganizowa\u0142a akcje solidarno\u015bciowe popieraj\u0105ce student\u00f3w warszawskich, by\u0142 Przemy\u015bl.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Na tablicy og\u0142oszeniowej w Technikum Mechaniczno-Elektrycznym w Przemy\u015blu 12 marca oko\u0142o godziny 10 zosta\u0142a wywieszona kartka o nast\u0119puj\u0105cej tre\u015bci: \u201eUwaga: dnia 12 III 1968 r. o godz. 17.00 organizowany jest wiec solidaryzuj\u0105cy si\u0119 ze studentami walcz\u0105cymi w Warszawie. Uprasza si\u0119 o wzi\u0119cie udzia\u0142u m\u0142odzie\u017cy szkolnej miasta Przemy\u015bla pod pomnikiem Mickiewicza\u201d.<\/p>\n<p>Rzeczywi\u015bcie, oko\u0142o 17.50 pod pomnik przyby\u0142a grupa m\u0142odzie\u017cy \u2013 g\u0142\u00f3wnie uczni\u00f3w Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cego im. Juliusza S\u0142owackiego, kt\u00f3ra demonstracyjnie zniszczy\u0142a 10 egzemplarzy specjalnie w tym celu zakupionej sowieckiej gazety \u201eKomsomolskaja Prawda\u201d \u2013 dr\u0105c je na kawa\u0142ki i pal\u0105c. Sprawozdanie SB z tej demonstracji (powsta\u0142e dopiero w lipcu) informuje, \u017ce oko\u0142o godz. 19.30 pod pomnik przyby\u0142a licz\u0105ca mniej wi\u0119cej 30 os\u00f3b grupa uczni\u00f3w z pochodni\u0105. Liceali\u015bci mieli wznosi\u0107 okrzyki \u201eNiech \u017cyje Mickiewicz\u201d, \u201eNiech \u017cyj\u0105 studenci Warszawy\u201d oraz \u201eNiech \u017cyj\u0105 Dziady\u201d. Nast\u0119pnie, wed\u0142ug sprawozdania SB, m\u0142odzie\u017c od\u015bpiewa\u0142a hymn narodowy i rozesz\u0142a si\u0119 do dom\u00f3w. Nast\u0119pnego dnia funkcjonariusze SB usun\u0119li napisy i rysunki kred\u0105, zrobione na cokole pomnika i \u015bcianach pobliskich budynk\u00f3w przez Zenona Zegara. Na samym pomniku widnia\u0142o has\u0142o \u201eNa Moskali\u201d, w innych miejscach za\u015b karykatury Mieczys\u0142awa Moczara i has\u0142a \u201ePrecz z Moczarem\u201d i \u201eNa szubienic\u0119 z Moczarem\u201d (<em>\u017ar\u00f3d\u0142o:\u00a0Bogus\u0142aw Kleszczy\u0144ski, IPN Rzesz\u00f3w<\/em>).<\/p>\n<p>Przemyska m\u0142odzie\u017c nie godzi\u0142a si\u0119 w\u00f3wczas na ten przedziwny \u015bwiat:<br \/>\nagresywny i ponury. Narasta\u0142 w niej bunt, by w momencie informacji o strajkach w Warszawie przeszed\u0142\u00a0czyny. \u015ap. Wojtek B\u0142achowicz razem z Zenonem Zegarskim odkr\u0119cili z pomnika zabitych przez Niemc\u00f3w bolszewik\u00f3w sowieck\u0105 gwiazd\u0119.\u00a0Ubecji nie uda\u0142o si\u0119 wpa\u015b\u0107 na ich trop.<\/p>\n<p>Najm\u0142odszym organizatorem strajk\u00f3w Marca &#8217;68 by\u0142 przemy\u015blanin Andrzej Mazur. W jego teczce os\u00f3b rozpracowywanych przez SB widnieje:\u00a0&#8222;W dniu 11.3.1968 [Andrzej Mazur] b\u0119d\u0105c w klubie Feniks przy M\u0142odzie\u017cowym Domu Kultury w Przemy\u015blu proponowa\u0142 zorganizowa\u0107 wiec solidaryzuj\u0105cy z m\u0142odzie\u017c\u0105 studenck\u0105. Nast\u0119pnie w dniu 12.3.1968 bra\u0142 czynny udzia\u0142 w pr\u00f3bie zorganizowania wiecu pod pomnikiem A. Mickiewicza w Przemy\u015blu&#8221;.<\/p>\n<p>Dzi\u015b Andrzej Mazur wspomina:<\/p>\n<p>Kolejna rocznica Marca 1968. W mojej opinii komuna pad\u0142a w\u0142a\u015bnie wtedy, nie w Sierpniu 1980 w okresie Solidarno\u015bci.<\/p>\n<p>W Marcu 1968 m\u0142odzie\u017c zanegowa\u0142a kierownicz\u0105 rol\u0119 Partii, wi\u0119c komuna nie mia\u0142a ju\u017c przed\u0142u\u017cenia w nast\u0119pnym pokoleniu! Socjalizm w wydaniu Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej przegra\u0142.<\/p>\n<p>Nigdy te\u017c nie wierzy\u0142em w bajk\u0119 o &#8222;chamach&#8221; i &#8222;\u017cydach&#8221;, Natolinie i Pu\u0142awach. To przecie\u017c by\u0142a partia zjednoczona. M\u0142odzie\u017c protestuj\u0105ca zanegowa\u0142a parti\u0119 w ca\u0142o\u015bci, nie dbaj\u0105c o jej mniej czy bardziej prawdziwe czy taktyczne frakcje. Nie mia\u0142a o nich przecie\u017c poj\u0119cia.<\/p>\n<p>I to jest nadal dramat sierot po komunie. Nie mog\u0105 uwierzy\u0107, \u017ce byli komunistami i przegrali. Czy bardziej udawali &#8222;demokrat\u00f3w&#8221; czy bardziej zamordyst\u00f3w. Przegrali cywilizacyjnie.<\/p>\n<p>Dzisiaj, jak wtedy w 1968 roku, s\u0142ucham Erica Claptona!<\/p>\n<p>6 marca 2018 r. Sejm RP przyj\u0105\u0142 uchwa\u0142\u0119 w sprawie uczczenia 50. rocznicy demonstracji studenckich w marcu 1968 roku\u00a0<a href=\"https:\/\/marekkuchcinski.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/Marzec-68.pdf\">Marzec &#8217;68<\/a><\/p>\n<p><em>tekst Marta Olejnik<\/em><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/marekkuchcinski.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/marzec.png\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-13515\" src=\"https:\/\/marekkuchcinski.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/marzec.png\" alt=\"marzec\" width=\"1195\" height=\"626\" srcset=\"https:\/\/marekkuchcinski.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/marzec.png 800w, https:\/\/marekkuchcinski.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/marzec-300x157.png 300w, https:\/\/marekkuchcinski.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/marzec-768x402.png 768w\" sizes=\"(max-width: 1195px) 100vw, 1195px\" \/><\/a><\/p>\n<p><i>logo obchod\u00f3w Marca&#8217;68\u00a0 w Przemy\u015blu<\/i><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>8 marca 1968 r.\u00a0rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 studenckie strajki na Uniwersytecie Warszawskim b\u0119d\u0105ce reakcj\u0105 na zdj\u0119cie z afisza Teatru Narodowego \u201eDziad\u00f3w\u201d Adama Mickiewicza. Domagano si\u0119 w\u00f3wczas zaprzestania represji, solidaryzowano si\u0119 z pisarzami, \u017c\u0105dano przestrzegania konstytucji PRL. Aktyw robotniczy, milicja i ORMO spacyfikowali student\u00f3w na Krakowskim Przedmie\u015bciu i dziedzi\u0144cu UW. Aresztowano 45 os\u00f3b, w tym m.in. Karola Modzelewskiego, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":13515,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[49,77,3],"tags":[],"class_list":["post-13514","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-podkarpacie","category-wazne-daty","category-wydarzenia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/marekkuchcinski.pl\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13514","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/marekkuchcinski.pl\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/marekkuchcinski.pl\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marekkuchcinski.pl\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marekkuchcinski.pl\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13514"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/marekkuchcinski.pl\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13514\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13666,"href":"https:\/\/marekkuchcinski.pl\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13514\/revisions\/13666"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/marekkuchcinski.pl\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13515"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/marekkuchcinski.pl\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13514"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/marekkuchcinski.pl\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13514"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/marekkuchcinski.pl\/hu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13514"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}